سال آوری درختان پسته:
مکانیسم سال آوری پسته بر خلاف سایر درختان میوه می باشد،چون هر ساله جوانه های گل فراوانی تشکیل می شود.عوامل موثر بر سال آوری شامل:عوامل ژنتیکی ،سن گیاه،عوامل محیطی و میزان محصول می باشند که بر روی میزان سال آوری تاثیر دارند.
برای کنترل سال آوری روشهای مختلفی وجود دارد که عبارتند از:
1-انتخاب ارقام و پایه های مناسب
2-تغذیه و آبیاری صحیح و به موقع
3-استفاده از تنظیم کننده های رشد و مواد شیمیایی
4-روشهای هرس مناسب
هرس و اثرات آن:
هرس باردهی درختان پسته:
به کلیه عملیاتی که بر روی درختان بارده و به منظور قطع قسمت یا تمام شاخه های درخت انجام می شود،هرس باردهی می گویند.هرس باردهی پسته شامل هرس تنک شاخه،هرس سربرداری و حذف پا جوش می باشد.
هرس تنک شاخه:
در این روش هدف اصلی کاهش تعداد شاخ که های فرعی درجه دوم و سوم می باشد.معمولا به منظور کاهش سال آوری ،تعداد شاخه های میوه دهنده پسته را قبل از سال پر بار به حدود نصف تا دو سوم کاهش می دهند که این عملیات باعث تقویت شاخه ها،جوانه ها و خوشه های گل باقی مانده می شود.این عملیات بایستی در دوره خواب زمستانه و در سنین باردهی اقتصادی محصول انجام شود.
هرس سربرداری:
در این روش هدف اصلی جلوگیری از رشد رویشی بیش از حد جوانه انتهایی و تقویت رشد جوانه های جانبی است.سربرداری شاخه باعث افزایش شاخه های جانبی،افزایش سطح میوه دهی،کاهش ارتفاع درخت شده که همه بر روی تشکیل جوانه گل تاثیر مثبت دارد.این عملیات بایستی در فصل خواب انجام شود.هرس شاخه های مزاحم،خشک و آلوده،قطع شاخه هایی که در مسیر حرکت ادوات کشاورزی رشد می نمایند یا دارای رشد رو به پایین،درهم و افقی هستند الزامی است،زیرا تشکیل میوه روی چنین شاخه هایی معمولا ریزش محصول،تماس با زمین و آلودگی های قارچی را بدنبال دارد.از بین بردن شاخه های خشک و آلوده نیز روی حفظ سلامتی و جلوگیری از شیوع و گسترش نقطه های شروع آلودگی موثر می باشد.
هرس پاجوشها:
از بین بردن شاخه های پاجوش که دارای رشد عمودی هستند و نیز تنه جوشهایی که از شاخه های اسکلتی اولیه ایجاد می شوند و بر روی نفوذ نور به درون تاج اثر منفی دارند،الزامی است.
آبیاری درختان پسته بارور:
باغداران پسته باید مقدار آب ،زمان آبیاری و بهترین روش آن را با توجه به شرایط موجود تعیین و استفاده نمایند.
انتخاب روش آبیاری:
فاکتورهایی که در انتخاب روش آبیاری باید مد نظر قرار گیرند ، عبارتند از :خواص فیزیکی و شیمیایی خاک،یکنواختی،شیب زمین،خطر یخبندان،هزینه و میزان وفور آب.
مدیریت خوب و صحیح در آبیاری نه تنها بر تولید کمی و کیفی محصول اثر می گذارد،بلکه بر تغذیه درختان با مواد معدنی نیز موثر بوده و مسایل ناشی از آفات و بیماریها را به حداقل رسانده و مبارزه با علفهای هرز را نیز آسانتر می نماید.روشهای مورد استفاده در آبیاری باغ های پسته عبارتند از:
آبیاری سطحی:
الف)آبیاری نواری(کرتی):
این روش به زمینی نسبتا مسطح(شیب کمتر از 1 درصد) و آبی با دبی زیاد نیاز دارد.طول و عرض این نوارها ،به شیب ،بافت خاک و مقدار آب وابسته است.راندمان مزرعه ای این روش آبیاری بین 40 تا 80 درصد است.در صورتیکه سیستم جمع آوری رواناب در انتهای نوارها موجود باشد راندمان افزایش می یابد.
ب)آبیاری شیاری(جوی و پشته ای):
شیارها در شکل های مختلفی درست می شوند تا آب را به پایین شیب هدایت نمایند .این روش معمولا در اراضی که شیب آنها از 2 درصد تجاوز نمی نماید بکار برده می شود،در شیبهای بیش از این،فرسایش خاک مشکل جدی خواهد بود.
ج)روش آبیاری بابلر:
این روش در حقیقت نوعی آبیاری سطحی است که آب بوسیله لوله های پلی اتیلن به پای درخت انتقال یافته و بوسیله یک فواره پلاستیکی(بابلر)آب به داخل کرت،حوضچه و یا کرتچه منتقل می شود.در این روش بهتر است که زیر هر درخت تشتکی به قطر یک متر و حداکثر به قطر تاج درختان ایجاد و داخل آن آبیاری شود.
سیستم آبیاری ناحیه ای (نقطه ای):
این روش آبیاری شامل آبیاری قطره ای روی زمینی و آبیاری قطره ای زیر زمینی ،آبیاری زیرزمینی (با لوله های سفالین)یا لوله های متخلخل(تراوا از جنس پلی اتیلن)،آبیاری بارانی میکرو یا میکروجت می باشد.
در این روش مقداری آب بصورت دایمی به حجم محدودی در خاک از درون لوله ای باریک یا وسایل مکانیکی دیگری که امیتر (قطره چکان)خوانده می شود،داده می شود.حجم خاک خیس شده در اطراف درختان توسط این روش از خاک خیس شده در اطراف درختان توسط این روش از خاک خیس شده توسط سایر روشها کمتر است.
پیشنهاد شده است که درختان بارور و مسن 40 تا 60 درصد (یا بیشتر)حجم خاک را به عنوان سطح خیس شده نیاز دارند این مقدار برای درختان جوان 5-10 درصد می باشد.درصورتیکه نفوذپذیری خاک یا حرکت مویینه آب در خاک کم بوده و یا خوب نباشد،برای رسیدن به حجم خیس مورد نیاز،لازم است تعداد نقاط خیس کننده و یا محل خروج آب (قطره چکانها یا امیترها)افزایش یابد.
درختان بزرگتر و مسن ممکن است در یک خاک لومی به بیش از 6-8 و درختان جوان به یک قطره چکان نیاز 1ه باشند.
نکات مهم:
بهتر است باغ های پسته (بیش از 12 سال سن)حداقل هر 30 روز یکبار آبیاری شوند این دور مناسب باغ هایی
است که خاک آنها بافت متوسط داشته باشند.در صورت امکان در ماههای گرمتر بهتر است از دور آبیاری حدود 10 روز کم گردد.اگر بافت سنگین باشد دور آبیاری ماههای خنک (فروردین تا خرداد،شهریور و مهرماه)و ماههای گرم(تیر و مرداد)را می توان 5 تا 10 روز افزایش داد(بر حسب اینکه بافت نسبتا رسی یا کاملا رسی باشد).آب مورد نیاز نهال پسته حدود 4000 متر مکعب در هکتار در سال برای نهال 4 تا5 ساله خواهد بود،اما در مجموعه حاضر همین عدد برای آبیاری نهال یکساله هم توصیه شده است.به علت اینکه گیاه پسته در سال اول تازه به محل اصلی منتقل شده است و چندان توسعه ریشه ای ندارد،پس نیاز واقعی آن بسیار کمتر از 4000 متر مکعب است و حتی چیزی کمتر از 1000 متر مکعب در هکتار در سال اول می باشد.چون با روش غرقابی نمی توان این مقدار را به سطح زمین داد،لذا عدد بیشتری که با این روش تناسب دارد ذکر شده است.
اثر کمبود آب را در برگ درختان پسته می توان بوضوح مشاهده کرد،زیرا هنگام کم آبی رنگ کلی برگها و درختان از سبز تیره به سبز کم رنگ و مایل به زرد تبدیل می شود.
بطور کلی پسته در ردیف گیاهان ریشه عمیق طبقه بندی می شود.ریشه ها به علت حجم و عمق زیادی که اشغال کرده و در خاک فرو می روند،باعث بروز مقاومت درخت ،در شرایط نامساعد طبیعی و از جمله خشکی شده و در این شرایط زنده باقی می ماند.
در اینجا این نکته را باید در نظر داشت که عادت ریشه به رشد عمیق تحت شرایط مدیریتی مختلف ،نوع پایه و بافتهای مختلف خاک تغییر یافته و حتی گاهی در عمق بیش از 2 متر ریشه ای مشاهده نمی شود و گسترش ریشه ها اکثرا جانبی است.
مقاومت به شوری حد و حدودی دارد و متجاوز از آن گیاه پسته ،با افزایش شوری کاهش محصول داشته و در صورت افزایش شوری نهایتا خشک می شود.پس مقاومت به شوری به معنی شور دوست بودن نیست .حساسترین دوره در آبیاری گیاه ،قطع آب در زمان گلدهی (فروردین ماه)و رشد مغز(تیرماه)است و مهمترین آب برای خندان شدن مغزهای پسته آب شهریور ماه و یا آخرین آب قبل از رسیدن کامل محصول می باشد.
برچسب:
نویسنده: سارا صادقی